Lexicon and word definitions
| Lemma | Gloss |
|---|---|
| 0 | 0, zero |
| 0ṣị• | now, right now, instantly |
| 1 | 1, one |
| 1ré• | eleven, 11 |
| 1ọ• | God bless, goodbye, thank you |
| 2 | 2, two |
| 2cere• | 20, twenty |
| 2ré• | twelve, 12 |
| 3 | 3, three |
| 3cere• | 30, thirty |
| 3ré• | thirteen, 13 |
| 4 | 4, four |
| 4cere• | 40, forty |
| 4ré• | fourteen, 14 |
| 5 | 5, five |
| 5cere• | 50, fifty |
| 5ré• | fifteen, 15 |
| 6 | 6, six |
| 6cere• | 60, sixty |
| 6ré• | sixteen, 16 |
| 7 | 7, seven |
| 7cere• | 70, seventy |
| 7ré• | seventeen, 17 |
| 8 | 8, eight |
| 8cere• | 80, eighty |
| 8ré• | eighteen, 18 |
| 9 | 9, nine |
| 9cere• | 90, ninety |
| 9ré• | nineteen, 19 |
| Gwọ m ọ | Oh my God |
| Nkamụọ | nkamoor, nkamụọ, nkamuo |
| Nkamụọ• | Nkamụọ language; guards |
| Vụẹfíba | A dialect of Nkamuo, vuefiba, vụẹfíba A writing script for the vụẹfíba |
| acọọ | annoyance |
| adoroju | hello; greeting |
| afúwú | bark |
| afẹ́ | tree |
| agì | lake |
| agí | sea |
| akpalụọ | eye |
| akpalụọ wụọ! | common sense (slang/colloq) |
| akífì | fire |
| ama | leaf |
| anyukẹ́ | snake |
| aso | moon |
| awi | child |
| azikọ̀ | animal |
| baajaja | hunt |
| baba | smooth |
| baka | tie |
| banwu | belly |
| bugịfọ | five |
| bujọtọ | father |
| bé | see |
| bé akpalụọ | to see clearly, to use common sense colloq |
| bémo | to be equal; fair |
| bẹkẹ | sky |
| bẹkọ | man |
| bẹkọala• | husband |
| bẹwi | tell, snitch |
| bẹ́kwụ́ | dig |
| bẹ́lẹ́kì | wet |
| bịzo | six |
| bọ | with |
| bọbọ àkèdẹ́• | village |
| bọgatọ | daughter; female child |
| bọtọ | son; male child |
| bọ́bọ́ | small |
| bọ́zọ́ | seven |
| bụkwọzịe | join, come |
| cama | know |
| cawuwọnafọ | suck |
| cé cé | multiply |
| cì | be; specifically for inanimate objects, exist |
| cì bẹ́lẹ́kì• | to be wet |
| cì bọ́bọ́• | to be small |
| cì kpéyíìn• | to be dead |
| cì kwanọ• | to be heavy |
| cì kwázílá• | to be dirty |
| cì kèkọ́ | to be correct |
| cì nnwàhị́ọ̀• | to be black (non-human) |
| cì nwághọ́• | to be dark |
| cì nyazị | to be disgusting |
| cì yàyó• | to be wide |
| cì òfé• | to be good in quality or looks |
| cì ṅudí• | to be thick |
| cì ṣụfú• | to be old |
| cìbọ | late |
| cịezegè | kill |
| cịfọ | if |
| cọ | earth |
| cọ acọọ | to annoy, annoying |
| cọhegalakpọnọ | holy; angelic |
| cọọ cọọ | fuck off |
| delado | flow |
| doco | would |
| dé | subtract |
| dí | stone |
| díṣi | come |
| díṣẹ̀mụụ | liver |
| dẹmẹẹjọ | road |
| e | to |
| eku | cloth |
| ekụzụgwa | actually; honestly; truthfully |
| ezo | nation, country, civilisation |
| fa | have; own; possess |
| faada ufaada• | to cry |
| faafaa | no |
| faakọ́ ẹ́faakọ́• | to fear |
| fi | thousand, 1000, one thousand |
| funyi | fish |
| fà | grow |
| fà ányáákí | to be funny, funny |
| fà ṣụfú• | to grow old |
| fá nwághọ́• | get dark; grow dark; have no lit vision due to absence of light, especially an environment |
| fákọ́tá | white |
| fé òfé• | to be good in personality |
| fìpọbị | give |
| fìpọbị ịgweti | to let, give power, allow, let, to sell a house, to sell land, cede, to forget a loved one (colloq.) |
| fí | walk |
| fí ṣì | run |
| fịnwẹ | pepper, spice, flavour |
| fịzeyọ | name |
| fọzọ | near |
| fọ́ | take or follow a path or pattern or manner; from; through |
| fọ́fe• | from; through, based on; judging from |
| gahakọ | because |
| gbam̀ | gunshot, pow, baow, bow |
| gbudawé | 100, hundred, one hundred |
| gbẹmíì | remain; to be left over |
| gbọgatọ | mother |
| gha | you (singular) |
| ghatù | friend |
| ghúzú | build |
| ghúzú eku | sew |
| ghịcọ | pull |
| ghọ | night |
| ghụtụ | head |
| guṣẹwọ | when |
| gwịbagọ | join in marriage; marry |
| gwọ | God, deity |
| gwụkwa | return; back to former |
| gé | hand |
| gìyò | digits, figures |
| gị | not |
| gụbanọ | water |
| ha | very; exaggerating the adjective |
| hegala | love |
| hikọṣọ́ | short |
| hinaghi | day |
| hinaghizọ̀ | daily |
| hnyọ | market |
| hávẹ́ | lie |
| hịnọ | to be younger than |
| hị́líkẹ | wind |
| họakazụ | rub |
| hụ | she |
| ikeje | neighbourhood |
| ití | nine |
| jowu | bird |
| jufaghi | year |
| jugudu | right |
| jé | yellow |
| jịmọọba | please |
| jọ́mẹ̀kwá ọ́jọ́mẹ̀kwá | To write |
| jụmẹ́ọkà | float |
| kalicọ | push |
| kawa | we, us, our |
| kaịbata | throw |
| kaụwọ | squeeze |
| kpakpakọ | spit |
| kpamọkpẹfí | horn |
| kpe ọkpe• | to be blue in colour |
| kpáị́ | die |
| kpèkọ | big |
| kpéyíìn | dead |
| kpóba | all |
| kpọ | he |
| kpọnyọ | nose |
| kpọnọ | heart |
| kpọṅọ | neck |
| kpụwàá | trumpet, horn |
| kupayè ukupayè• | to be narrow |
| kuẹbụ ịkuẹbụ | to tell a lie |
| kwanọ | heavy |
| kwe | add |
| kwe | hold |
| kwázílá | dirty |
| kwọ́ ákwọ́• | to be sharp |
| kàyegụ | bone |
| kààzá• | whimsical, whimsy, whim, The feeling when you laugh so hard you cry |
| kààzá akààzá• | to laugh so hard you cry |
| kábị́ | straight |
| kèkọ́ | correct |
| ké | what |
| ké? | what? |
| ké? | ? |
| kị | hour |
| kị́gị́ ọ́kị́gị́• | to be red in clour |
| kụ̀bọ | wipe |
| kụ̀wákwákwákwákwá | Horn, trumpet, Sound of a trumpet, Toot, tada |
| kụ́ | be (who, what, whose something or someone is); is; am; are; art |
| kụ́ óha | to live |
| labi | blow |
| labi ányákọ | breathe |
| lè | swell |
| lè èlè• | to be swollen |
| lé | divide |
| lẹbàṣò | to mean; show |
| lẹ́ | kneel; kneel down |
| lịakọ | fall |
| m• | me, I |
| maanwa | North |
| mriṣọ | swim |
| mrí émrí• | to be able |
| mwọ | my |
| mífe | cold |
| mífeha | to freeze |
| míta | path |
| m̀cọọ cọọ | onomatopoeia for someone eating, nom nom, poor people (colloq.) |
| m̀m̀ẹẹmmẹẹ | meh, middle class (colloq.) |
| mẹkwa | Mẹkwa Mekwa the script for the majority of nkamuo speaking countries |
| mẹkị | as; like |
| mẹ́gáisi àmẹ́gáisi• | to feel warm |
| mẹẹ | four |
| mị• | I; me (only before a consonant) |
| mọkipọọ | person |
| mụkị | who |
| mụọ | wait around something or someone in order to protect; guard |
| naja | dry |
| naya | mud |
| nbémocí | equally |
| nka | people |
| nkunyọ | musician |
| nkọna | river |
| nkọ̀ | think |
| nkọ̀ kọọṣị | to assume |
| nkọ̀ yitíduó | to regret; to apologize |
| nnwàhị́ọ̀ | black |
| nnọtẹ | full |
| nuru | that |
| nwazu | noise, sound |
| nwazu anwazu | to make a sound, bark, to make noise |
| nwazụọ | noisy, annoying |
| nwe | hit |
| nwe ákwọ́ | stab |
| nweukwu | city |
| nwuyu | feel, (emotionally) |
| nwuyu osì | to feel happiness, feel happy |
| nwághọ́ | darkness |
| nwóvewa | nice |
| nwẹ́cị́ | thin |
| nyalọ | where |
| nyalụ | there |
| nyazị | rotten, disgusting |
| nyazịkpọnọ | evil; evil soul/heart |
| nyefi | they, them, their |
| nyetụghi | left |
| nyinè | salt |
| nyàyà | ash |
| nyábérá ányábérá• | to speak in a language |
| nyáyà | dust |
| nyáyá | sand |
| nyáákí ányáákí• | to laugh |
| nyịnọ | to be older than |
| nyọbọbọ | dialect |
| nyọ̀ | music |
| nyọ́ | stand |
| nè | in |
| nẹbó | zero, 0 |
| nẹbóṣị | check 0ṣị |
| nẹvọṣụ | how |
| nọmí | sleep |
| nụgwédị̀ ụnụgwédị̀• | to be hungry |
| nụgwẹ̀bị ụnụgwẹ̀bị• | to be thirsty |
| nụsọwọ | after |
| o | though, tho, although, also |
| ogojá | flower |
| okatì | picture; image; view; art |
| okẹmebo | table |
| okị | new |
| osì | happy, happiness |
| pa | but |
| pàhó | few |
| pó | cloud |
| pọ | fog |
| ra | Or |
| ribà ụ̀ribà• | to be round in shape |
| rigiṣe | before |
| ro | on, onto, upon |
| ré | +10, teen |
| rífíkí | stupidity, ragebait, foolery, being a idiot |
| rífíkí é? | are you stupid?, you're ragebaiting me, are you ragebaiting me? |
| rịlẹ | forget |
| rịvọ | dog |
| rọkoaka | west |
| rọkụ | boat |
| rọ̀ | this |
| rụ̀mrụ̀m | louse |
| sasa | thanks |
| sinó | early |
| sábí | crash; collide |
| sárí | thanks |
| sékị́ | may; might; be likely to happen |
| sí ásí• | to be green |
| tenyụmụ | rope |
| tikpagbitụ | loanword |
| tákì | three |
| tíkpá | take; recieve |
| tịàṣe | care, to care |
| ufaada | cry |
| ukupayè | narrow |
| uké | breast |
| usítí | the rich |
| vẹvụ | woman |
| vẹvụala• | wife |
| vọgbítụ | verb |
| vọjọ | done, happened, did |
| vọ̀ | do; make happen |
| vụrụ | at |
| vụẹwa | tail |
| wabuzị | south |
| wezufa | cook |
| wikèdẹ́• | hamlet; community |
| wo | sit |
| wosi | here |
| wosọku | ear |
| wu | to fly; to levitate |
| wàárù | stop, to stop, halt, pause |
| wákà | nail |
| wọgha | your, thy |
| wọra• | of; which; (pronoun) |
| wọrabugịfọ• | fifth |
| wọrabịzo• | sixth |
| wọrabọ́zọ́• | seventh |
| wọraití• | ninth |
| wọramẹẹ• | fourth |
| wọratákì• | third |
| wọrayàgú• | first |
| wọraáke• | second |
| wọraáré• | tenth |
| wọ́ | auxiliary part of a future verb; will(future) |
| wụtò | tough |
| wụ́ | wash |
| wụ́ ọnwọọ | shower; bath; to wash your body |
| yabọ | to scratch |
| yefọnu | eat |
| yefọṅunu | bite |
| yitíduó | sorry |
| yowu | fly |
| yuce | far |
| yàgú | one |
| yàyó | wide |
| yẹ ọyẹ | use |
| yọgị | week; 7 days |
| yụfọvunu | drink |
| za | usually attached to a verb or negator '-gị' to mean 'no longer' 'no more' 'any more' or 'not' to emphasize the first negator |
| zamò | play |
| ziwe | turn |
| zunu• | to vomit |
| zẹ | bad |
| zẹku | say, talk, chat |
| zẹẹ | the |
| zẹọ | sing |
| zọ | count |
| zọkpa | split |
| zọ̀fà | burn |
| zọ́ | and |
| zụ̀ọ́hie | generate, make, create |
| àgịkọ | sacred, holy, hallowed |
| àgọ̀ | ice |
| àkpá | back |
| àkèdẹ́ | town |
| àmẹ́gáisi | warm |
| àzó | king |
| àzóezo• | kingdom |
| ága | goods |
| ágì | rain |
| ágọ́ | snow |
| áke | two |
| ákpà | money |
| ákwọ́ | sharp |
| ámaṣakaọjịị | penis |
| ányábérá | language |
| ányákọ | breath |
| ányáákí | laugh |
| áré | ten |
| ásí | green |
| ásọ́ṣị́fọ̀ | seed |
| áyụ | feather |
| èbị́azù | worm |
| èlọ́ | star |
| ékpó | okay |
| émrí | capability |
| íbe | number, a number |
| ídẹvá | many |
| ídị̀ | grass |
| íkà | hot |
| íté | why |
| òfé | good |
| òfì | mountain |
| òfìpi | foot |
| óha | life |
| úyé | forest |
| úyó | long |
| ṅudí | thick |
| ṅusi | cut |
| ṅẹkì | minute |
| ṅị | hear; taste; feel (skin); smell; sense something with four of the five sense organs |
| ṅị baba• | feel smooth; be smooth |
| ṅị bẹ́lẹ́kì• | to feel wet |
| ṅị kpọnyọ | smell |
| ṅị mífe | to feel cold |
| ṅị wosọku | hear |
| ṅị íkà | to feel hot |
| ṅị ṣìá | taste |
| ṅị ọzunu | nausea; cause a feeling to vomit |
| ṅị ụzịịba | to taste flavour |
| ṅịṣi | heaven |
| ṅọ | for |
| ṅọkwọ ọ́ṅọkwọ• | to fight |
| ṅọkwọ ụvokwụ• | to fight a war |
| ṅọṣose | hair |
| ṣo | it |
| ṣoki | smoke |
| ṣu adoroju• | goodbye; greeting |
| ṣágífi | other |
| ṣáà | after, (wards); therefore or then (resulting from something else) |
| ṣémọ | swap |
| ṣémọ ága• | trade |
| ṣì | fast |
| ṣìá | mouth |
| ṣị | waste, to waste time, nonsense, rubbish, trash |
| ṣụ | out |
| ṣụfú | old |
| ẹgọ | wait, to wait |
| ẹgọwàárù | Wait and think, think before you speak, lit. wait and stop |
| ẹkuukpọ | pronoun |
| ẹzụ̀ | loud |
| ẹ́faakọ́ | fear |
| ẹ́fị | skin |
| ẹ́ghá | tooth |
| ẹ́ju | you (plural) |
| ẹ́kí | thing |
| ẹ́zíkọ́ | non-human body |
| ịgweti | a memory, family home, nostalgia |
| ịgwetim | let me, (colloq/slang) |
| ịja | arm |
| ịjị | leg |
| ịkuẹbụ | a false information; lie |
| ịkweti | equator, middle of the Kozam world |
| ịtabụẹ | vagina |
| ị́kwá | script, type of writing, a writing system Writing system |
| ọ! | ! |
| ọbọ | what (as an adverb) |
| ọcigwa | amen |
| ọfabụ | dull |
| ọfù | egg |
| ọga | eight |
| ọha | yes |
| ọjà | peace |
| ọkpe | blue |
| ọkwadịnụ | knee |
| ọnugu | east |
| ọnwọọ | body |
| ọyabọ | scratch |
| ọzunu | vomit |
| ọ̀fọ̀ | root |
| ọ̀mọ̀ajoka | planet |
| ọ́fá | blood |
| ọ́fá | sun |
| ọ́jọ́mẹ̀kwá | Writing |
| ọ́kị́gị́ | red |
| ọ́ṅọkwọ | fight |
| ụgbítụ | word |
| ụnụgwédị̀ | hunger |
| ụnụgwẹ̀bị | thirst |
| ụvọkwụ | war |
| ụzịịba | tongue |
| ụzụgwa | true; truth |
| ụ̀ribà | round |